نخستین گزارش تولید گرما در بدن ماهی

با اشتراک گذاری، به ما کمک میکنید:

Submit to DiggSubmit to FacebookSubmit to Google PlusSubmit to TwitterSubmit to LinkedIn

اولین ماهی خونگرم جهان


به گزارش سایت فیشری، و به نقل از مجله ساینس، محققین، برای اولین بار ماهی ای را یافته اند که می‌تواند گرمای کل بدنش را نظیر پستانداران و پرندگان حفظ نماید. ماهی Opah یا ماه ماهی در آبهای عمیق با دمای کم زندگی میکند، اما می‌تواند بکمک باله‌های سینه ای عظیم خود، تولید گرما کند. تولید این حرارت به منبع چربی بدن و ساختار ویژه رگهای خونی در آبششهای این ماهی وابسته است.
دیگو برنال، فیزیولوژیست ماهی دانشگاه ماساچوست می‌گوید این مساله یک سازگاری بسیار مهم برای ماهی می‌باشد.  محققین گمان می‌کنند که داشتند مغز و قلب گرم، این ماهی کمتر شناخته شده را به یک شکارچی قهار تبدیل کرده است. آب باعث کاهش گرمای بدن بیشتر موجودات می‌شود، بنابراین ماهیان بطور معمول با آبی که در آن شنا می‌کنند همدما می‌گردند. این مساله به نوبه خود باعث محدودشدن اعمال زیستی آنها در آبهای سرد بویژه مقاومت قلبی و عروقی می‌گردد. استثناهایی در این زمینه وجود دارد: ماهی تن، بیل فیش و بعضی از انواع کوسه ها می‌توانند بصورت موقت دمای عضلات بدن خود را در هنگام شکار بالا ببرند، اما برای بازگرداندن وضعیت دمای طبیعی بدن باید به آبهای گرم بازگردند.
ماه ماهی Opah با نام علمی Lapris guttatus در ظاهر شکارچی به نظر نمی‌رسد. این ماهی عظیم، حدود یک متر طول دارد و با باله زدن بکمک باله های سینه‌ای حرکت می‌کند. این ماهی در اقیانوسهای سراسر جهان دیده می‌شود، اما در مورد بیولوژی آن اطلاعات کمی وجود دارد. ماه‌ماهی از اسکویید ها تغذیه نموده و معمولا در عمق 200 تا 50 متری زیر سطح که دمای آب تنها 10 درجه سانتیگراد یا سردتر است زندگی می‌نماید. در سال 2012، یک زیست‌شناس همکار اداره ملی امور جوی و اقیانوسی سن دیگو در بخشی از پروژه عادی خود تعدادی ماه‌ماهی صید کرده و آبششهای آنها را برای همکار خود نیکولاس وگنر، فیزیولوژیست ماهی، فرستاد.
آبششها برای چندماه در سطلهای پلاستیکی بیست لیتری حاوی مواد نگهدارنده نگهداشته شدند تا وگنر آنها را بررسی کند. وی می‌گوید: من متوجه چیزی منحصر به فرد شدم. ماهیها معمولا چند رگ خونی بزرگ دارند که خون را به آبشش آورده و از آن خارج می‌کنند و در آبشش مویرگها تبادل اکسیژن را انجام می‌دهند. اما ماه‌ماهی یک شبکه پیچیده از مویرگهای ریز داشت که در آن سرخرگها و سیاهرگها در کنار هم قوام گرفته بودند. این شیوه قرارگیری دوگانه سرخرگها و سیاهرگها کنار هم به نام rete mirabile یا شبکه خارق‌العاده شناخته می‌شود و عملکرد آن در گونه های دیگر اغلب برای تبادل گرما بین جریان‌های خون خلاف جهت هم می‌باشد. رگهای حامل خون گرم، گرمای خود را به خون سردی که در رگهای خروجی از اندامها است می‌دهند. این ترفند آناتومی، به پرندگان آبزی وقتی پایشان داخل آب سرد است کمک می‌کند که کاهش دمای خود را به حداقل برسانند. بعضی وال ها مبدل های حرارتی مشابهی در زبانشان دارند. تن ماهی، منقارماهیان و بعضی کوسه ها از این شبکه خارق العاده برای حفظ دمای عضلاتشان استفاده می‌نمایند.
ماه‌ماهی اولین ماهی است که این شبکه در آبشش آن یافت شده است. مبدل حرارتی آبششی، در لایه نازک یک سانتیمتری و غیرمعمول چربی که جنبه عایق دارد گسترش یافته است.

ماه ماهی opah اولین ماهی خونگرم

وگنر و همکارانش تصمیم گرفتند دمای بدن ماه‌ماهی Opah را در دریا اندازه بگیرند. بعد از تخلیه ماهی در عرشه، متوجه شدند که میانگین دمای بدن ماهی حدود 5 درجه سانتیگراد گرمتر از آب اطراف خود است.
محققین همچنین دمای عضلات را در ماهی زنده هنگام شنا اندازه گرفتند. برای انجام این کار آنها ماهی را با قلاب گرفتند و یک مونیتور دمایی را در عضلات سینه ای آنها نصب نموده و اجازه دادند ماهیها در حالیکه هنوز به ریسه صید وصل هستند چند ساعت شنا بکند. حتی هنگامیکه ماهی در آب با دمای 4 درجه سانتیگراد بود، دمای عضلات بین 13 تا 14 درجه سانتیگراد باقی ماند.
دمای بالاتر بدن باید چند مزیت داشته باشد، از جمله اینکه به کمک قلب گرم، امکان شنای قویتر و استقامت بهتر فراهم می‌شود.
همانگونه که محققین دیگر در سال 2009 گزارش داده اند، مغز و چشمهای ماه‌ماهی Opah از بقیه بدن گرم‌تر هستند که علت آن همان شبکه کوچک تبادل دمایی با جهت مخالف، در زیر جمجمه است. خونی که به چشمها می‌رود بوسیله عضلات ویژه چشمی که تولید گرما می‌کنند گرمتر می‌شود. این ویژه‌گی تنها در ماهیان دیده می‌شود.
در مجموع، شواهد منجر شد که وگنر نتیجه بگیرد که ماه‌ماهی Opah یک شکارچی فعال است، برخلاف سایر شکارچیان منطقه که از طریق کمین نشستن شکار می‌کنند. ماه ماهی با بینایی دقیق، واکنش سریع و استقامت، می‌تواند آبزیانی نظیر اسکویید ها و ماهیان سریعی مثل باراکودینا ها(کوترماهی نما ها) را دنبال کند.
وگنر و همکارانش اطلاعات رفتاری زیادی از ماه‌ماهی Opah در حالت شنای آزاد با استفاده از سنسورهایی که بعد از دو روز از بدن ماهی جدا و به سطح آب می‌آیند جمع آوری نموده اند. اما هنوز چیزهایی زیادی در مورد این موجود خونگرم عجیب که در آبهای عمیق سرد حکمرانی می‌کند باید آموخته شود. وگنر می‌گوید این شواهد نشان می‌دهد که چگونه ماهی از روشهای عجیب برای تطابق با محیط استفاده می‌نماید.

منبع: مجله ساینس
ترجمه اختصاصی از گروه سایتهای فیش بیس ، فیشری

 


+ 5
+ 0

نظرات  

 
+1 #1 صفورا طاطاری 1394-02-26 18:02
جالب بود، پس ماهیانی که در اعماق هستن هم میتونه همچین سیستمی داشته باشند.
نقل قول
 

اضافه کردن نظر


کد امنیتی
تازه سازی

بیشتر بدانیم

گاو کوسه (Carcharhinus leucas) تنها کوسه ماهی ایران و جهان است که می تواند مدت طولانی در آب شیرین نظیر رود کارون زندگی کند.