تکثیر و پرورش اویستر

با اشتراک گذاری، به ما کمک میکنید:

Submit to DiggSubmit to FacebookSubmit to Google PlusSubmit to TwitterSubmit to LinkedIn
تهیه و تنظیم: الناز سیّد یوسفی / مریم کربلایی مجید
• اویسترها :
 پرورش اویسترها عمدتا بر روی دو جنس Crassostrea  (اویستر فنجانی ) و Ostrea (اویستر پهن) صورت می گیرد. اویسترهای فنجانی تولیدات بسیار بالاتری دارند و بصورت نیم کفه (half shell) و به قیمت خیلی بالا در کشورهای زیادی به فروش می رسند.
تعدادی از گونه های پرورشی مطرح:
 C. rhizophora  در کوبا و ونزوئلا
C. tulipa در سیرالئون
C. brasilina در برزیل
 C. belcherii در مالزی
 C.iredali در فیلیپین پرورش داده می شوند که البته پرورش آنها در سطوح نسبتاً کوچکی صورت می گیرد و می توان گفت بصورت آزمایشی انجام می شود .
 
دما:
اویسترهای پهن، سرمای مداوم را تحمل نمی کنند و البته دمای بالا را هم کمتر تحمل می کنند . این نوع اویستر در دمای 10 تا 24 درجه به خوبی رشد می کنند.
دمای 13 تا 18 درجه محدوده دمایی مناسب جهت تخم ریزی و تکامل لاروی آنها است و در دمای بالای 26 درجه، مرگ ومیر زیادی رخ می دهد.
اویسترهای فنجانی بیشتر در دمای 10 تا 30 درجه سانتیگراد است که به خوبی رشد می کنند. اما مساعدترین دما برای تکامل لاورها حدود 20 درجه سانتیگراد است.
روی هم رفته اویسترهای پهن نسبت به تغییرات دما حساس تر هستند .

 

شوری :
بیشتر اویسترها خود را به زمینه مواد سخت می چسبانند و می توانند تغییرات وسیع شوری از ppt5 تا ppt32 را تحمل کنند و بطور کلی مساعدترین شوری برای آنها حدود ppt27 است و اویسترهای پهن در شوری حدود ppt25 بالاترین نرخ رشد را دارند .
برای تکامل لاروها، شوری پائین تر در حدود ppt 16-15 بهترین محدوده شوری تلقی می شود .

تغذیه :
اویسترها به لحاظ تغذیه¬ای موجوداتی فیلتر کننده هستند وترکیبی از فیتوپلانکتون و سایر مواد آلی را از آب دریافت می کنند . وقتی که یک جریان استنشاقی از آب بر روی پوشش صدف عبور می¬کند، غذای عبوری از  روی سیستم تغذیه توسط دهان انتخاب می شود و مواد زائد توسط buccal palps به بیرون رانده می شود .
تولید مثل و تکامل :
هر دو گروه اویسترا protandrous هستند. یعنی ابتدا بصورت نر تکامل یافته وس پس می¬توانند به ماده ها شوند.
در اویسترهای فنجانی، تغییرات جنس می¬توانند مابین فصول تخمریزی رخ دهد ولی در اویسترهای پهن در همان فصل تخم ریزی صورت می گیرد.
اما رفتار تخم ریزی در این دو گروه متفاوت است. بطوریکه در crass ostrea، نرها و ماده¬ها گامت¬ها را د رآب رها می¬کنند و لقاح و نهایتاً تکامل لاروی بصورت خارجی صورت می¬گیرد.
در حالیکه در ostrea، اسپرم بیرون ریخته شده توسط نرها، بوسیله ماده¬ها به داخل حفره pallial cavity در نزدیک آبشش ها کشیده می¬شود و تخم ها توسط جریان استنشاقی بارور می شوند. تکامل تخم ها و هچ شدن انها و تکامل لاروها تا رسیدن به مرحله شنای آزادveligers ، در  pallial cavity  انجام می گیرد.
تکامل لاروی حدود 3 هفته طول می کشد. ابتدا تبدیل به mobile trochophore و سپس veliger می شوند و به محض اینکه پوسته سخت شد و پاها کامل شدند، لارو قادر است به اطراف خزیده و زمینه¬ای را برای چسبیدن پیدا کند.
با اینکه هر سطح سختی ممکن است برای اتصال مناسب باشد، اما به نظر می¬رسد اویستر پهن مواد آهکی راترجیح میدهد.
سیستم های پرورش :
اولین سیستم که هنوز در مناطق زیادی رایج است، پرورش در عمق bottom culture است.
مناطق بین جزرومدی (intertidal) و زیرجزرمدی (subtidal) برای رشد اویسترها مناسب است.
نوزادان را از مناطقی که نشست صدفچه (spat fall) فراوان دارند جمع آوری کرده و بر روی بسترهای مناسب جهت رشد استقرار می دهند.
مشکل این روش جلوگیری از پیوستگی نوزادان به یکدیگر وهمچنین مصون نگهداشتن از آفات و شکارچیان است.
این سیستم سود اقتصادی چندانی ندارد اما تحت شرایط محلی صورت می¬گیرد .
سیستم پرورش دور از بستر off-bottom شامل پرورش بر روی تیرک های چوبی و یا پرورش در قفس وهمچنین پرورش به روش معلق کردن است. (curin-1971)
روش پرورش بر روی تیرک های چوبی برای بسترهای گلی نرم مناسب است.
در سیستم پرورش در قفسه ، قفسه هایی با طرح های مختلف مورد استفاده قرار می گیرند که به صورت سینی های آویزان هستند .
سیستم دیگر، استفاده از رشته های طناب در روش long line است که ریسمان های درازی که از هر دو طرف دارای لنگر هستند و با آنها طناب های حاوی اویسترها آویزان هستند.
این سیستم ها باید در جاهایی بکار رود که ارتفاع آب در حدود m2-1 باشد که عموما منطقه بین جزرومدی است.
همچنین برای گونه هایی از اویسترها که ارزش اقتصادی بالایی دارند، به جهت حفاظت از شکارچیان و آفات ، از کیسه های مشکی از جنس پلی اتیلن یا پلی پروپیلن استفاده می کنند که به شکل فانوس های چینی از ریسمان های دراز آویزان هستند.

 
استحصال تخم اویسترها :
هنوز هم تولید اویسترها وابسته به جمع آوری نوزادان وحشی است . اما روش هایی هم برای استحصال تخم اویسترها و همچنین استفاده از هچری ها وجود دارد که با افزایش تقاضا در حال توسعه یافتن است .
جمع آوری، حمل و نقل و فروش نوزاد اویستر امروزه به صورت صنایع جداگانه¬ای در حال فعالیت و توسعه هستند و پرورش دهندگان، عملکردشان را با خرید تخم شروع می کنند .
کشورهایی مثل ژاپن، تخم اویسترها را به مقادیر بسیار زیادی به سایر کشورها که پرورش دهنده هستند صادر می کنند.
در هر منطقه، نوسانات زیادی در زمان و فراوانی نشست صدفچه (spat fall) وجود دارد که با تعدادی از فاکتورهای محیطی شامل دما و شوری مربوط می شود . به همین دلیل برای نتیجه بخش بودن جمع آوری نوزاد، باید در یک مکان مشخص بررسی های پلانکتونی صورت بگیرد و زمان و مکان واقعی نشست صدفچه تعیین می شود.
علاوه بر زمان و مکان جمع آوری نوزاد، نوع collector هم مهم است .
انواع مختلفی از collector وجود دارد که می توانند در کف قرار بگیرند و یا در خود ساختار پرورش جای بگیرند.
ملاک انتخاب collector عمدتا دسترسی آسان، سهولت جابجایی و محل سطح برای چسبیدن نوزاد است . البته رفتار خود اویسترها هم مهم است . مثلا اویستر امریکایی ممکن است روی هر سطح سختی شامل چوب، پلاستیک یا شیشه ساکن شود . در صورتیکه اویستر اروپایی زمینه های حاوی کربنات کلسیم را ترجیح می دهد. (Mackenzie , 1961)
در فرانسه و چند کشور اروپایی برای اویسترهای پهن عمدتاً از سفال های نیمه استوانه (به قطر cm12-10 و طول cm30) استفاده می شود.
در ایتالیا و یوگسلاوی، اغلب از شاخه درختان و بوته ها استفاده می کنند و آنها را از ریسمان های در مناطق ساحلی آویزان می کنند.
نوزاد اویسترهای مناطق حرا ، خودشان ذاتاً به ریشه های درختان مانگرو می چسبند . بنابراین شاخه های انتهایی مانگرو قرمز را در چارچوب های چوبی قرار داده و برای جمع آوری نوزاد استفاده می کنند (Nikolic etal;1976)
هچری تولید تخم اویستر :
انتخاب یک محل بدون آلودگی و با آب تمیز دارای شوری مناسب که در آن جریان آب نسبتا آرام باشد، ملاک مهم برای هچری اویستر است.
تکنیک های اویه که در هچری های گونه های اقیانوس آرام، ژاپن، امریکا و اروپا استفاده می شود بسیار مشابه است اما در بعضی موارد تفاوت هایی وجود دارد .
برای اویستر اقیانوس آرام، شوری حدود ppt 20 و دمای حدوداً 20 درجه سانتیگراد و برای اویستر امریکایی دامنه شوری ppt 11تا 17 و دامنه حرارتی 19تا 25 درجه سانتیگراد توصیه شده است .
البته هدف اصلی از دایر کردن هچری اویستر ، کنترل و تحت نفوذ داشتن دما است ولی لازم است که مولدین درشت و در شرایط خوب به اندازه کافی و درهر زمانی در دسترس باشند.
رشد صدف ها در مناطقی که نوسان شوری کم است موجب می شود حداقل 30% از ذخایر لاروی بیرون آمده از تخم، 5/1 تا 2 ساله شوند.
از این تعداد یک درصد نرها خواهند بود و تعداد زیادی نیز می توانند در 5/2 سالگی تبدیل به ماده شوند.
برای اینکه بانک ژنی متنوعی داشته باشیم، بهتراست ترکیبی از مولدین متعلق به محل¬های مختلف را جمع آوری کنیم. در بهره برداریهای تجاری، تخم دست کم دو ماده با اسپرم چندین نر برای اطمینان از بانک ژنی مطلوب مورد استفاده قرار می گیرد.
از اویسترهایی که به این مرحله رسیده¬اند ، حدود 50 تا 150 عدد را در سینی¬های مناسب در جریان آبی با دمای مناسب قرار میدهند تا به بلوغ برسند (حدود 8 هفته طول می کشد ).
در طول این مدت اویسترها از جلبک ها تغذیه میکنند و تغذیه تکمیلی با نشاسته ذرت یا سایر غلات است که ذخایر گلیکوژن آنها افزایش یابد.
وقتی رسیدگی جنسی کامل شود، بعنوان مثال اویستر اروپایی در دمای 16 تا 26 درجه تخمریی می-کند. اگر تخمریزی انجام نشد، با استفاده از شوک حرارتی یا جریان آب تازه و یا استفاده از تخم واسپرم ، مولدین را به آب سرد  جریان دار دریا انتقال می دهند.
لاورهای حاصله نیز به تانک های ذخیره لاروها که تانک های 500 لیتر هستند ، منتقل می شوند. دمای آب حدود 25درجه و شوری بین 15 تا 30 است.
آب تانک ها معمولا با عبور از شن استریل شده و سپس اشعه UV به آن تابانده می شود و 10 عدد لاورها در هر میلی لیتر آب وجود دارد.
بسته به شرایط محلی هر هفته یک تا 3بار آب تعویض می شود. لاروها براساس اندازه درجه بندی می شوند و به آنها که رشد بهتری داشته اند اجازه داده می شود که مستقر شوند.
تغذیه لاروها دقیقا کنترل می شود و گونه های مختلف میکروجلبک ها برای رشد بهتر در هر مرحله استفاده می شوند.
در هفته اول 30 هزار سلول جلبک در هر میلی لیتر ، درهفته دوم 50 هزار و در هفته سوم 80 هزار سلول در هر میلی لیتر پیشنهاد می شود.
لاروها یک مرتبه در روز در خلال هفته اول و 2 بار در روز پس از هفته اول تغذیه می کنند (malout,1975)
برای حل لاور چشم زده اویستر، لاروها روی یک توری مشبک متمرکز می شود و در یک پوشش مرطوب جای گرفته و در حوله کاغذی مرطوب پیچیده می شوند و در خنک کننده های پلاستیکی در دمای بین 1 تا 4 درجه حمل می شوند و از این طریق می توان آنها را به مدت 7 روز نگه داشت.
 
• این مطلب در نشریه الکترونیک گروه سایتهای فیش بیس ایران منتشر شده است» دانلود نشریه

 


+ 0
+ 0

اضافه کردن نظر


کد امنیتی
تازه سازی

بیشتر بدانیم

گاو کوسه (Carcharhinus leucas) تنها کوسه ماهی ایران و جهان است که می تواند مدت طولانی در آب شیرین نظیر رود کارون زندگی کند.