IMAGE

122گونه آبزی در معرض انقراض در ایران...

رئیس موسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشورگفت: 122 گونه آبزی در خطر انقراض در کشور وجود دارد. محمد پورکاظمی در جلسه آشنایی با روش‌های بازسازی و حفاظت از ذخایر ژنتیکی آبزیان کشور در بابلسر‌ اظهار کرد: 250 پرو...

IMAGE

مصرف ماهی و کاهش روماتیسم مفصلی...

بسیاری از مردم با تغییر رژیم به سمت غذاهای سالم، توجه بیشتری به انتخاب غذا و چیزهایی که می‌خورند نموده‌اند. درحالیکه رژیم گیاهخواری اغلب تشویق می شود، توجه به مصرف گوشت کمتر می شود، اما ماهی و غذاهای ...

IMAGE

تعهد 9 کشور جهان به حفظ ذخایر اقیانوسها...

۹ شرکت بزرگ شیلات در جهان از اجرایی شدن برنامه‌ای برای حفظ اقیانوس‌ها خبر دادند. این ۹ شرکت بزرگ شیلات در جهان قبول کرده‌اند که با همکاری در زمینه توقف فعالیت‌های غیرقانونی و جلوگیری از صید بی‌رویه، ب...

IMAGE

تخریب یک روستا به بهانه پرورش ماهی در قفس...

‌دهیار روستای مسن گفت: زمینی در شرق روستای مسن واقع در قشم به بخش خصوصی واگذارشده است که خریدار قصد دارد برای پرورش ماهی در قفس، این قسمت از ساحل زیبا را از بین ببرد. به گزارش سایت فیشری، ‌عبدالله مسن...

IMAGE

پرورش تیلاپیا قطعا ممنوع است...

در هیچ نقطه کشور مجوزی برای پرورش تیلاپیا صادر نشده است و متخلفان به دستگاه قضایی تحویل داده می‌شوند. به گزارش سایت فیشری و به نقل از مهر، امید صدیقی ‌کارشناس دفتر آبزیان سازمان حفاظت محیط زیست تصریح ...

توسعه پایدار در آبزی پروری

با اشتراک گذاری، به ما کمک میکنید:

Submit to DiggSubmit to FacebookSubmit to Google PlusSubmit to TwitterSubmit to LinkedIn

گردآورنده: سمیرا حق بیان  /  انتشار در خبرنامه گروه سایتهای فیش بیس.آی آر

دریافت آرشیو خبرنامه:اینجا

::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::

چکیده: باتوجه به افزایش جمعیت جهان، آبزی پروری رشد بسیار سریعی برای تامین نیازهای غذایی بشرداشته است.این رشد سریع باتوجه به محدودیت دست یابی به منابع طبیعی نیاز به حرکت به سمت توسعه ای پایدارتر در بخش آبزی پروری را ایجاد میکند. درمقایسه با سایر سیستمهای تولید فراورده های دامی درجهان آبزی پروری برای پایدارشدن تحت فشاربیشتری قراردارد، که دلیل این امراستفاده ازمنابع طبیعی مانندآبهای شیرین، تالابها، مناطق ساحلی وصید ماهیان دریایی برای تغذیه ماهیان پرورشی است. دراین تحقیق سعی شد تا باتوجه به مطالعات وتحقیقات انجام شده توسط محققان، علاوه برمعرفی مفهوم توسعه پایدار دربخش آبزی پروری وجنبه های مختلف آن، به بیان محدودیتها وهمچنین راهکارهای موجود برای رسیدن به آبزی پروری پایدار پرداخته شود.


طبق پیش بینی های صورت گرفته جمعیت دنیا تاسال 2030 به هشت میلیارد نفرخواهدرسید. (FAO, 2005) بنابراین مسئله تامین غذا برای جمعیت درحال رشد بسیاراهمیت دارد. (Chamberlain, 1993) درحدود 75 درصد از ذخایرماهیان با ارزش اقیانوسها دراثرصید بی رویه دچارمحدودیت شده اند. درعین حال میزان مصرف ماهی از 45 میلیون تن درسال 1973 به بیش از 130 میلیون تن درسال 2000 افزایشیافتهاستوFAOتخمین میزندتاسال 2030  حدود 40 میلیون تن دیگر به میزان مصرف غذاهای دریایی افزوده خواهدشد. (SustainAqua consortium, 2009)). بنابراین جهت پاسخگویی به تقاضای روبه افزایش برای غذا و باتوجه به کاهش ذخایر طبیعی ماهیان ایجاد جایگزینهای پایدار امری ضروری است که به دلیل کاهش منابع طبیعی ماهیان سهم عمده تولید برعهده بخش آبزی پروری است. (Tracy L. Borgeson, 2005)
بنابراین صنعت آبزی پروری درسراسردنیا به سرعت درحال توسعه است و یکی ازسریع الرشد ترین بخشهای تولیدغذا درجهان محسوب میشود .میتوان گفت که تقریبا نیمی ازتولیدات ماهی جهان توسط بخش آبزی پروری تامین میشودکه این امر بیانگر نقش مهم آبزی پروری درتامین امنیت غذایی درجهان است.( ClientEarth ,2011) اماهمزمان با رشد این صنعت نگرانیها درمورد اثرات زیست محیطی، آلودگیها، سلامت مصرف کنندگان ومنابع ماهیان دریایی تامین کننده غذای ماهیان پرورشی افزایش یافته است.(I.Olesen et al. 2011)مجموع این عوامل بر لزوم حرکت به سمت صنعت آبزی پروری پایدار تر تاکید میکنند.
مفهوم آبزی پروری پایدار:
در طول دهه های گذشته بحث های زیادی در مورد مفهوم این عبارت و چگونگی اجرای آن وجود داشته است. FAO در سال 1992 پایداری را حفاظت ونگهداری از منابع طبیعی و جهت دهی به روند تغییرات تکنولوژیکی وسازمانی معنا کرد،به نحوی که منجر به تضمین ایجاد رضایت و امکان دست یابی به نیاز های انسانی در نسل حاضر و آینده گردد.چنین توسعه پایداری در بخش کشاورزی،جنگلداری وشیلات موجب حفظ اراضی،آب وذخایر ژنتیکی گیاهان وحیوانات می شود، از لحاظ زیست محیطی مانع صدمه به محیط زیست شده،از لحاظ تکنیکی مناسب،از لحاظ اقتصادی سودمند و از لحاظ اجتماعی قابل قبول است. بعلاوه Costa-Pierce در سال 2002 خاطر نشان کرد که تکامل و توسعه آبزی پروری علاوه بر محیط زیست و اکوسیستم جهانی باید در تعادل با فرهنگ بشریت و جوامع مختلف نیزباشد.
در حقیقت این مفهوم به معنای ایجاد یک محیط مناسب قابل زیستن برای مردم در دراز مدت است که باید حداقل دارای سه مؤلفه اساسی تولید پایدارشامل : حفاظت از محیط زیست ، رفاه اقتصادی و عدالت اجتماعی باشد. البته در زمینه آبزی پروری تنها دستیابی به اهداف زیست محیطی مهم نیست، بلکه فراهم کردن فرصت- های اقتصادی برای پرورش دهندگان در یک بازه زمانی طولانی مدت هم اهمیت دارد.(SustainAqua consortium,2009)


سه مولفه لازم ومرتبط به هم در آبزی پروری پایدار(Edwards et al. 1997)

جزئیات این سه فاکتور در آبزی پروری پایداربر اساس کتاب((Sustainable Aquaculture 2009در زیر آورده شده است:

جنبه اکولوژیکی:
آب، موادغذایی، مکانی که به عنوان محیط پرورشی در نظر گرفته می شود و انرژی مهم ترین موضوعات مرتبط با پایداری اکولوژیکی در مزارع پرورش ماهی هستند.
در ارتباط با آب دو فاکتور میزان و کیفیت آب دارای اهمیت هستند.آب شیرین ممکن است از منابع آب جاری مثل دریاچه ها ورودها و یا از آب های زیر زمینی مثل چاه گرفته شود. هدف مهم در آبزی پروری پایدار کاهش میزان آب مصرفی برای کمک به اکوسیستم طبیعی است. این هدف به اندازه کاهش میزان فاضلاب ها و بهینه سازی تصفیه فاضلاب اهمیت دارد.البته روش مدیریت مناسب برای رسیدن به این اهداف وابسته به سیستم پرورشی است.برای مثال در مزارع پرورش کپور،فقط به مقداری آب برای جبران آب ناشی از تبخیر وآب نفوذی به داخل زمین نیاز داریم.در حقیقت خروجی آب وابسته به میزان برداشت است. سیستم های با گردش مجدد آب ، با استفاده مجدد آب پس از یکسری تیمارها به نحو دیگری میزان آب مصرفی را کاهش می دهند.
بعلاوه استفاده بهینه از مواد مغذی برای پایداری محیط زیست ضروری است.. به این منظور در قدم اول باید در جهت کاهش پرت غذا گام برداریم که با جیره بندی یک رژیم غذایی مناسب وبهینه و انتخاب بهترین غذای در دسترس میسر می شود. البته استفاده مجدد از مواد غذایی باقیمانده هم اهمیت زیادی دارد. در بسیاری موارد آب خروجی مزارع حاوی مقادیر زیادی مواد مغذی است، به همین دلیل معمولا آب خروجی وارد یکسری لاگون میشود و به این ترتیب موادمغذی موجود درآب خروجی حفظ میشوند. استفاده از گونه های متفاوت ماهی در یک استخر(سیستم پلی کالچر) می تواند بازدهی مواد مغذی را به دلیل وجود آشیان های اکولوژیک متفاوت ودر نتیجه سطوح تغذیه ای متفاوت در گونه های پرورشی افزایش دهد.در این مورد باید در معرفی گونه های بیگانه وسمی دقت شود. درصورتی که منطقه پرورشی ما از وسعت کافی برخوردار باشد ودر اطراف آن منابع تجدید پذیری مانند نی یا باغ گل وجود دارد می توان با هدایت آب خروجی به آن نقطه ، افزایش بهره وری از مواد مغذی و آب خروجی را شاهد باشیم.
منبع تامین غذا نیز در حفظ پایداری زیست محیطی اهمیت دارد.برای مثال بهتر است به جای استفاده از پودر ماهی به عنوان منبع تامین غذا از جایگزین های پودر ماهی استفاده کنیم، تا از میزان فشار بر ذخایر طبیعی ماهیاندریایی و محیط زیست آن ها کاسته شود.
لازم به ذکر است که توسعه پایدار با توجه به مکان در نظر گرفته شده برای واحد پرورشی، تا حد زیادی به شرایط محلی ومنطقه ای بستگی دارد.برای مثال در برخی مناطق  برای کاهش فضای مورد نیاز جهت پرورش می توان سیستم های پرورشی با جریان مجدد آب را پیشنهاد کرد. در حالی که در مناطقی که دارای وسعت کافی جهت احداث استخرهای خاکی بزرگ هستند، پدیده های تبخیر وتعرق استخر می توانند منجر به تعدیل آب وهوای منطقه شوند.در عین حال این استخرها مناطق اکولوژیکی بسیار با ارزشی تلقی می شوند.
در مبحث انرژی مصرفی، در سیستم های با گردش مجدد آب بسیار مهم است که با استفاده از پمپ های با کارایی بالاتر میزان انرژی مصرفی را تا حد امکان کاهش دهیم.در این مبحث هدف این است که میزان مشابهی تولید با صرف انرژی کمتر داشته باشیم،یا اینکه میزان تولید را با صرف انرژی مشابهی افزایش دهیم.
جنبه اقتصادی:
سیستم آبزی پروری می تواند پایدار باشد که در آن فعالیت پرورشی سودآوربوده ، تولید بازده قابل قبولی داشته باشد وسیستم پرورشی و محصولات آن توسط مصرف کنندگان پذیرفته شوند.معمولا بهبود پایداری اکولوژیکی می تواند باعث بهبود پایداری اقتصادی شود.برای مثال استفاده بهینه از غذا علاوه بر مفید بودن برای محیط زیست می تواند با کاهش میزان فاضلاب،منجر به کاهش هزینه های تولید شود. در رابطه با انرژی نیز وضع به همین منوال است.توزیع محصولات به صورت محلی و یا منطقه ای(در فواصل نزدیک) می تواند سبب کاهش هزینه های حمل ونقل شود که خود بخشی از هزینه های مربوط به انرژی محسوب می شود. بعلاوه پرورش توام ویا تولید بیشتر از منابع تجدید پذیر مثل گیاهان گلخانه ای به کمک آب خروجی نیز می توانند در پایداری اقتصادی سهیم باشند.تنوع  محصولات آبزی پروری و کیفیت بالاتر آن ها نیز علاوه بر کمک به افزایش قیمت محصولات می توانند سبب جلب اعتماد مصرف کنندگان شوند.
البته تمامی این ابعاد باید به صورت جداگانه مورد ارزیابی قرار گیرند، زیرا میزان دسترسی به منابع مورد نیاز برای آبزی پروری (مثل آب ،زمین،مواد غذایی و انرژی) تفاوت های قابل توجهی در مناطق مختلف دارند. برای مثال در حومه یک شهر بزرگ سیستم Intensive با تراکم بالا واستفاده از سیستم گردش مجدد آب می تواند پایدار باشد، در حالیکه ممکن است در مناطق روستایی با توجه به ارزان ودر دسترس بودن آب و زمین، پرورش کپور ماهیان به صورت Extensive از لحاظ اقتصادی به صرفه تر باشد.
جنبه اجتماعی:
مبحث پایداری اجتماعی خیلی پیچیده است و شامل فرصت های شغلی وشرایط اشتغال در مزارع پرورش ماهی (بهداشت، ایمنی، آموزش) می شود. بعلاوه تشویق نسل جوان به فعالیت در بخش آبزی پروری اهمیت داشته و سیستم آبزی پروری باید در حفظ فرهنگ  و سنت بومی منطقه نقش داشته باشد.در صورتیکه فقط بر راه حل های فنی برای افزایش پایداری اقتصادی و اجتماعی تاکید شود نمی توان انتظار داشت که در این بخش به پایداری رسید. در صورتی می توان به پایداری وحمایت اجتماعی دست یافت که (از طریق تامین شغل،حصول اطمینان از محیطی مناسب برای تفریح وسرگرمی جامعه، کمک به تغذیه سالم وبا کیفیت) بتوان اعتماد مردم را جلب کرد.
در اینجا ممکن است این بحث مطرح شود که آیا ما از لحاظ قانونی اجازه داریم که از آبزیان صرفا به عنوان منبعی برای تامین نیازهای خود استفاده کنیم یا اینکه یکسری ملاحظات اخلاقی وجود دارند که چنین نگرشی را نسبت به حیوانات منع می کنند.در ادامه به مفهوم این واژه و چگونگی دستیابی به آن در زمینه آبزی پروری پایدار اشاره شده است.
Animal welfare:
این کلمه مشتق شده از دو واژه well + fare است. به این معنا که چگونه یک حیوان در مسیر زندگی خود سیر می کند. اینکه چگونه یک حیوان عملکردهای بیولوژیک بدن خود را مطابق با محیط زیست اطرافش تنظیم می کند.(I.Olesen et al. 2011)
FAWC در سال 1996، پنج مفهوم را برای آسایش حیوانات ضروری دانست. عدم گرسنگی و تشنگی، عدم رنج وناراحتی،عدم درد،آسیب وبیماری ,عدم استرس وترس ودر نهایت آزادی برای بروز رفتارهای طبیعی حیوان بیانگر آسایش حیوان در محیط اطراف خویش هستند.
مهم ترین جنبه welfare از نظر عموم سلامتی فیزیکی وعدم وجود بیماری در حیوان است.اما معنای welfare فراتر است وبه معنای وجود عذاب روحی در حیوان است (Paul, 2006).یعنی حتی زمانی که ماهی در حال مقاومت در برابر عوامل نامساعد محیطی قرار دارد،اما از نظر ظاهری سالم به نظر می رسد در آسایش قرار ندارد و مفهوم welfare در مورد این موجود اعمال نشده است.(I.Olesen et al.  2011)
این مفهوم در مورد حیواناتی با درک بالا به کار می رود که توانایی حس و تجربه کردن درد وترس را دارند.برخی دانشمندان معتقدند که مغز ماهیان به دلیل عدم وجود برخی مناطق خاص توانایی تشخیص درد ویا ترس را ندارد.Rose (cited in Paul p.3) درحالی که عده یدیگری اعتقاد دارند که شواهد آناتومی،فیزیولوژیکی و رفتاری در ماهیان وجود دارد که نشان می دهد آنها توانایی تجربه کردن رنج را در قالب درد و ترس دارند و رفتارهای آنها به نوعی واکنش نسبت به درد،ناراحتی وترس است.Braithwaite and Huntingford; Chandroo et al.; Ashley and Sneddon; Portavella et al.; Dunlop and Laming(cited inPaulp.3)
ماهی ها موجوداتی خونسرد و حساس هستند که در برابر شرایط نامساعد مانند ناپایداری دمایی و یا شکوفایی جلبکی آسیب پذیرند.بعلاوه ماهیان پرورشی در معرض حمل ونقل، تیمارهای شیمیایی و آنتی بیوتیکی و دستکاری شدن در اثر واکسیناسیون یا تخم کشی قرار دارند. اصلاح نژاد و مهندسی ژنتیک هم می توانند منجر به ایجاد تغییرات پایدار و دائمی در جمعیت های ماهیان شوند.(I.Olesen et al.2011)درنظرگرفتن تمام این مسائل برای حفظ آسایش ماهیان در واحد پرورشی بسیار با اهمیت است.
Poli در سال 2009 بررسی شاخص های میزان غذای دریافتی، نرخ رشد و شاخص وضعیت را برای اطمینان از عدم گرسنگی و تشنگی در ماهیان ضروری دانست.وی معتقد است با بررسی آسیب های فیزیکی و واکنش های ایمنی می توانیم از وجود یا عدم وجود رنج و احساس ناراحتی درماهیان اطلاع پیدا کنیم.نظارت بر ویژگی های محیط زیست ماهیان مانند کیفیت آب و نمونه برداری های بافتی برای بررسی وضعیت آبشش ها و انگل ها می تواند به پرورش دهندگان کمک کند تا از وجود بیماری ودرد وآسیب در ماهیان خود آگاه شوند.بعلاوه بررسی واکنش های رفتاری ماهیان و واکنش های آنها در پاسخ به عوامل استرس زا هم در ایجاد محیطی مناسب تر جهت پرورش آبزیان دارای اهمیت هستند.
محدودیت های موجود برای ایجاد آبزی پروری پایدار:
برای مدیریت یک  سیستم آبزی پروری پایدار تعیین عوامل محدود کننده سیستم بسیار اهمیت دارد. در بخش توسعه پایدار در آبزی پروری  محدودیت ها معمولا در سه سطح مورد بررسی قرار میگیرند.(SustainAquaconsortium, 2009)


سه سطح از محدودیت ها برای توسعه پایدار در آبزی پروری.(SustainAqua consortium, 2009)

1-درسطح مزرعه: این بخش از محدودیت ها شامل فاکتورهایی است که می توانند مستقیما توسط پرورش دهنده تحت تاثیر قرار گیرند.مانند کیفیت آب،مدیریت غذا وانرژی وسلامتی ماهیان.

2-سطح دوم: مربوط به فاکتورهایی است که به فعالیت های پرورشی وابسته بوده و پرورش دهنده در آنها دخالت مستقیم ندارد.اما در صورت نیاز قادر به دخالت در این پارامتر ها وتغییر آنهاست. برای مثال کیفیت غذای ماهی ها واین که مواد تشکیل دهنده ی خوراک آنها از چه چیزی تهیه شده است، نوع انرژی که پرورش دهنده در مزرعه استفاده می کند وهم چنین بازاریابی محصولات(بازارهای دور که نیاز به مسیر حمل ونقل طولانی تری دارند وبازارهای محلی که نیاز به طی کردن مسافت کوتاهی دارند.) البته  پرورش دهنده می تواند برخی از عوامل سطح دوم را به سطح اول انتقال دهد.برای مثال با تولید غذای ماهی در مزرعه پرورشی ویا فروش محصولات به صورت مستقیم از واحد پرورشی.

3-سطح سوم: شامل فاکتورهایی است که به طور غیر مستقیم با فرآیند پرورشی در مزرعه در ارتباط هستند، اما به طور معمول نمی توانند توسط فرد پرورش دهنده تحت تاثیر قرار بگیرند.مانند نحوه بسته بندی محصولات برای فروش در بازاریا نوع سوختی که برای حمل ونقل ماهیان به بازارهای فروش مورد استفاده قرار می گیرد.
البته بحث آبزی پروری پایدار معمولا بیش ترین میزان تاکید بر سطح اول (farm level) است.البته فاکتورهای مهمی مثل تولید خوراک وانرژی که به سطح دوم مربوط می شوند نیز مورد اهمیت هستند. البته یک سطح تنظیم کننده (regulative level ) نیز وجود دارد که سه سطح ذکر شده را تحت تآثیر قرارمی دهد.این بخش شامل مقررات منطقه ای، هنجار ها و یا ملاحظات اخلاقی می شود. اما در بخش آبزی پروری فقط مقرراتی را که در ارتباط با دو سطح اول هستند مد نظر قرار می دهیم.
نتیجه گیری:
می توان گفت که هدف اصلی از ایجاد صنعت آبزی پروری پایدار، رسیدن به تولیدی پایدار و همگام با نیاز های غذایی جامعه بدون از بین بردن سرمایه های طبیعی است.برای دستیابی به این هدف باید توجه داشت که آبزی پروری پایدار یک فرایند پویا محسوب می شود و در مناطق مختلف با توجه به شرایط جغرافیایی، فرهنگی واقتصادی راه های متفاوتی برای رسیدن به تولیدپایدار وجود دارد.اما به طور کلی توجه به نکاتی که در زیرآمده است می تواند ما را در رسیدن به آبزی پروری پایدار هدایت کند:
- کاهش پرورش گونه های از آبزیان که از لحاظ تغذیه ای وابسته به تغذیه از سایر ماهیان هستند ویا یافتن جایگزین های پروتئینی مناسب برای آن ها
- امکان دسترسی عادلانه به منابع و امکانات تولیدی برای همه افراد جامعه وایجاد ظرفیت های مناسب جهت تولید در مناطق محروم برای کاهش فقر وبهبود سطح زندگی مردم
-استفاده از تکنولوژی  وروش های سازگار با محیط زیست برای جلوگیری از آسیب و دخالت در اکوسیستم های طبیعی
- ترویج روش های پرورشی توام و یا سیستم های پرورشی Aquaponic با در نظر گرفتن مسائل زیست محیطی برای کاهش آب وفضای واحد پرورشی
- توجه به خواسته های مصرف کنندگان که علاوه برجلب اعتماد مصرف کنندگان،سبب ارتقا قیمت در بازارهای فروش می شود.
علاوه بر تمامی این نکات بایددقتکردکه آبزی پروری صنعتی نوپاست  و باید به اصل تداوم و پایداری این صنعت در طولانی مدت توجه کرد. با توجه به اینکه امروزه یک انقلاب آبی (Blue Revolution) در بخش آبزی پروری در حال وقوع است که هدف آن صنعتی شدن آبزی پروری برای سوددهی وتولید هرچه بیش تر درکوتاه مدت است، توجه به برداشت متناسب با ظرفیت حمل طبیعی منابع ومدیریت منابع برای برداشت در بلند مدت بسیار اهمیت دارد تا شاهد تکرار اتفاقی شبیهبه آنچه درانقلاب سبزکه دربخش کشاورزی رخ داد دربخش آبزی پروری نباشیم. (Wurts,2000).



منابع:

Ashley, P.J., Sneddon, L.U., in press. Pain and fear in fish. In: Branson, E. (Ed.), Fish Welfare. Blackwell, Oxford.

Braithwaite, V.A., Huntingford, F.A., 2004. Fish and welfare: do fish have the capacity for pain perception and suffering? Anim. Welfare 13, S87–S92
.
BorgesonL.Tracy, 2005. Effect of Replacing Fish Meal with Simpleor Complex Mixtures of Vegetable Ingredients in Diets Fed to NILE TILAPIA (OREOCHROMIS NILOTICUS). Master of Science thesis, the Department of Animal and Poultry Science University of Saskatchewan, 6D34 Agriculture Building, 51 Campus Drive, Saskatoon SK S7N 5A8.
Chamberlain, G.W., 1993.  Aquaculture trends and feed projections.  J. World Aqua. 24, 19- 29

ClientEarth, 2011, CFP reform proposal: subsidiary briefing.Sustainable aquaculture development within ecosystem -based fisheries management.2p.



Costa-Pierce, B.A (2002). In: B.A. Costa-Pierce(Ed.). Ecological Aquaculture, the Evolution of the Blue Revelution. Blackwell SienceLtd.,Blackwell Publishing Company. 382p.

Dunlop, R., Laming, P., 2005. Mechanoreceptive and nociceptive responses in the central nervous system of goldfish (Carassiusauratus) and trout ( Oncorhynchusmykiss ). J. Pain 6, 561–568.

Edwards, P., Litle, D.  C. and Yakupitiyage, A.  1997.  A comparison of traditional and modified inland artisanal aquaculture system. Aquaculture Research. 28: 777-787.

FAO (2004)Food and Agriculture Organizations of the United Nations.[Online] (http://www.FAO.org/fi/statist/statist.asp) (Oct 18 2004 date last accessed)

FAO (1991).Environment and Sustainabilities in Fisheries.COF/91/3.  Document presented at the 19th Session of the Committee on Fisheries, April 1-12.  Food and Agriculture Organization of the United Nation, Rome. 23p.

FAWC (Farmed Animal Welfare Council), 1996. Report on the Welfare of Farmed Fish. Surbiton, Surrey.
Paul J. Ashley, Fish welfare: Current issues in aquaculture, Applied Animal Behavior Science (2006), doi: 10.1016/j.applanim.2006.09.001


Poli B. M. (2009). Farmed fish welfare-suffering assessment and impact on product quality. Italian Journal of Animal Sciences, 8: 139-160.( Organic Aquaculture. EU Regulations (EC) 834/2007, (EC) 889/2008, (EC) 710/2009. BACKGROUND, ASSESSMENT, INTERPRETATION.”  Whole publication is available at :( http://www.ifoam-eu.org/positions/publications/aquaculture/.)

Portavella, M., Torres, B., Salas, C., 2004a. Avoidance response in goldfish: Emotional and temporal involvement of medial and lateral telencephalicpallium. J. Neurosci. 24, 2335–2342.

Portavella, M., Torres, B., Salas, C., Papini, M.R., 2004b. Lesions of the medial pallium, but not of the lateral pallium, disrupt spaced-trial avoidance learning in goldfish (Carassiusauratus). Neurosci.Lett. 362, 75–78.

Portavella, M., Salas, C., Vargas, J.P., Papini, M.R., 2003.Involvement of the telencephalon in spaced-trial avoidance learning in the goldfish (Carassiusauratus). Physiol. Behav. 80, 49–56.

Rose, J.D., 2002. The Neurobehavioral nature of fishes and the question of awareness and pain. Rev. Fish. Sci. 10, 1–38.





Sneddon, L.U., 2003. The evidence for pain in fish: the use of morphine as an analgesic. Appl. Anim. Behav. Sci. 83, 153–162.

Sneddon, L.U., Braithwaite, V.A., Gentle, M.J., 2003a. Novel object test: examining nociception and fear in the rainbow trout. J. Pain 4, 431–440.
Sneddon, L.U., Braithwaite, V.A., Gentle, M.J., 2003b. Do fishes have nociceptors? Evidence for the evolution of a vertebrate sensory system. Proc. R. Soc. Lond. Ser. B-Biol. Sci. 270, 1115–1121.

SustainAqua  –  Integrated  approach  for  a  sustainable  and  healthy  freshwater  aquaculture”  (2009). SustainAqua handbook – A handbook for sustainable aquaculture

Olesen I. and Myhr I. A. and Rosendal K. G. 2011,’ Sustainable Aquaculture: Are We Getting There? Ethical Perspectives on Salmon Farming’, Published online: 12 June 2010 Springer Science+Business Media B.V. 2010, 381-384

Wurte, W.A. (2000). Sustainable Aquaculture in the Twenty- first Century. Reviews in Fisheries Sience, (8)2: 141-150


+ 2
+ 2

اضافه کردن نظر


کد امنیتی
تازه سازی

بیشتر بدانیم

گاو کوسه (Carcharhinus leucas) تنها کوسه ماهی ایران و جهان است که می تواند مدت طولانی در آب شیرین نظیر رود کارون زندگی کند.